W Polsce rynek ubezpieczeniowy jest bardzo dobrze rozwinięty. Działające firmy ubezpieczeniowe posiadają w ofercie polisy przeznaczone zarówno dla osób indywidualnych jak i ubezpieczenia grupowe na życie.
Czym są grupowe i indywidualne ubezpieczenia na życie? Ubezpieczenia na życie mogą być zawierane indywidualnie i w formie grupowej. W Polsce ubezpieczenia grupowe na życie należą do grupy najczęściej zawieranych umów ubezpieczeniowych. W 2012 roku stanowiły aż ponad 2/3 rynku ubezpieczeń na życie.
Ubezpieczenia indywidualne zawierane są między dwoma podmiotami: ubezpieczycielem i ubezpieczającym, który będąc osobą fizyczną podpisuje umowę ubezpieczeniową na własny rachunek. Sam decyduje o wyborze ubezpieczyciela, warunkach i sumie ubezpieczenia, oraz wskazuje jedną osobę ubezpieczoną, najczęściej samego siebie. Z kolei przy ubezpieczeniach grupowych na życie ochroną ubezpieczeniową objęta jest większa liczba, grupa osób (ubezpieczonych) przy zawarciu jednej umowy ubezpieczeniowej. Z tego typu ubezpieczeniami mamy do czynienia między innymi w zakładach pracy. W tym przypadku pracodawca zawiera jedną polisę dla większej ilości osób (pracowników). Bardzo często są one pewną formą wynagradzania i motywowania pracowników. Ubezpieczenia grupowe obejmują jeszcze inne grupy ubezpieczonych, jak na przykład:
- członków stowarzyszeń,
- członków klubów,
- współpracowników,
Otwarte ubezpieczenia grupowe to polisy, w których stronami są: 1. towarzystwo ubezpieczeniowe (ubezpieczający), 2. każda dowolna osoba deklarująca chęć przystąpienia (ubezpieczony). Zakład Ubezpieczeń jest twórcą określonych grup, do których może przyłączyć się każdy. Każda z grup ma inny zakres, sumę ubezpieczenia, oraz warunki przystąpienia, które są jednakowe dla wszystkich osób w grupie. Umowa podpisywana jest najczęściej na okres 1 roku.
Kryteria jakie trzeba spełnić, aby przystąpić do otwartego ubezpieczenia grupowego są nieco ostrzejsze w porównaniu z tymi jakie obowiązują przy ubezpieczeniu pracowniczym. Wynika to z tego, że grupę tworzą zupełnie przypadkowe osoby. Jeżeli chodzi o wysokość składki, to w porównaniu z ubezpieczeniem pracowniczym jest też nieco wyższa, ale i tak niższa o ile chodzi o polisę zawartą indywidualnie. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę z tego, że im niższa składka, tym niższa suma ubezpieczenia, a to z kolei przekłada się na węższy zakres.
Powyższe rozwiązanie jest korzystne między innymi dla:
- młodych osób,
- starszych osób, które mają dzięki polisie zapewniony szeroki zakres ochrony przy stosunkowo niskiej składce,
- osób bezrobotnych,
- prowadzących własną działalność gospodarczą,
- oraz wszystkich innych pracujących, którym pracodawca nie udostępnił pracowniczego ubezpieczenia grupowego.
Jak działa pracownicze ubezpieczenie grupowe? Kiedy zbierze się określona grupa osób, wtedy ubezpieczający (pracodawca) zawiera z ubezpieczycielem (Towarzystwo Ubezpieczeń) umowę, którą zostają objęci wszyscy członkowie grupy (pracownicy). Pracodawca uzgadnia, czyli negocjuje z ubezpieczycielem warunki umowy ubezpieczenia. Ustala sumę, oraz zdarzenia, które będą objęte odpowiedzialnością i wysokość składki dla jednej osoby. W tym przypadku ubezpieczony nie ma wpływu na warunki umowy. Są one jednakowe dla wszystkich. Nie ma możliwości samodzielnego ustalenia wysokości sumy ubezpieczenia i zakresu odpowiedzialności. Decydując się na ubezpieczenie grupowe, pracownik wypełnia deklarację przystąpienia do umowy. Przeważnie jest tak, że może wybierać pomiędzy dwoma lub trzema wariantami, gdzie każdy z nich różni się sumą i zakresem ubezpieczenia.
Korzyści Dużą zaletą grupowego ubezpieczenia na życie jest ochrona, oraz zapewnienie bezpieczeństwa rodzinie ubezpieczonego. Przeważnie zakres polisy obejmuje takie sytuacje życiowe, jak: 1. urodzenie dziecka, 2. śmierć dziecka, 3. osierocenie dziecka, 4. wypadek, 5. ciężka choroba, 6. pobyt w szpitalu, w tym pobyt w szpitalu na oddziale intensywnej terapii OIOM, 7. operacja, 8. śmierć ubezpieczonego, 9. śmierć najbliższych (rodzice, współmałżonek) Zawierane ubezpieczenia grupowe działają przez całą dobę przez 7 dni w tygodniu. Nieważne czy ubezpieczony jest w pracy, czy w domu, czy na ulicy.
Co nie wchodzi w zakres ubezpieczenia? (wyłączenia) Każda zawarta umowa ubezpieczeniowa zawiera wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności Zakładu Ubezpieczeń. Do najczęstszych należą: 1. śmierć w wyniku działań wojennych, 2. śmierć w wyniku samobójstwa, 3. śmierć w wyniku wypadku komunikacyjnego, jeżeli ubezpieczony prowadził pojazd pod wpływem alkoholu, narkotyków lub innych środków odurzających, 4. brak odpowiedzialności w okresie karencji (karencja nie dotyczy śmierci na skutek nieszczęśliwego wypadku).
Wysokość składki Wszystkie osoby przystępujące do ubezpieczenia grupowego płacą jednakową niską składkę, która obliczana jest dla całej grupy w oparciu o profil wiekowy i płci. W porównaniu z polisami indywidualnymi, składka jest sporo niższa, ponieważ ryzyko ubezpieczeniowe rozkłada się na wszystkie osoby w grupie.
Zalety Ubezpieczenia grupowe mają szereg zalet, które sprawiają, że warto z nich korzystać. Dla jednych pracowników mogą stanowić uzupełnienie polisy na życie zawartej indywidualnie. Dla pozostałych, zwłaszcza tych, których nie stać na indywidualny wykup, mogą być jedyną, podstawową umową ubezpieczenia. Czynniki, które mają znaczenie, że ubezpieczenie grupowe jest atrakcyjną formą, to przede wszystkim: 1. niższa składka w porównaniu z ubezpieczeniem indywidualnym, 2. wygoda, 3. brak szczegółowych ankiet medycznych, 4. bez badań lekarskich.
Wady 1. brak możliwości indywidualnej negocjacji warunków ubezpieczenia, 2. nieznajomość zakresu i sumy ubezpieczenia, 3. świadomość, że zawarcie ubezpieczenia jest obowiązkowe.
Do kogo po ubezpieczenie grupowe? Na polskim rynku działa kilkanaście firm ubezpieczeniowych, które w swojej ofercie posiadają ubezpieczenia grupowe. Do bardziej znanych posiadających atrakcyjną ofertę należą między innymi: 1. PZU, 2. Warta, 3. AXA, 4. Allianz, 5. Signal Iduna, 6. ING.
Podsumowanie Grupowe ubezpieczenia na życie oferowane są najczęściej w zakładach pracy. Są bardzo popularne i atrakcyjne, głównie z racji niskiej składki, oraz szerokiego zakresu ubezpieczenia. Przystępując do polisy ubezpieczony nie musi przedstawiać badań lekarskich i wypełniać szczegółowych ankiet medycznych. Wadą takiego rozwiązania jest fakt, że umowa grupowa nie uwzględnia indywidualnych potrzeb klientów. Wszyscy ubezpieczeni objęci są jedną umową i na takich samych warunkach. Nie są stroną umowy, dlatego też jej nie podpisują, a jedynie deklarują chęć przystąpienia do ubezpieczenia, poprzez wypełnienie deklaracji.
Konrad Gawron
